|
Oblast Tamnave je sačuvala na sebi dokaze ranijeg stila i načina života. Tragovi su očuvani ili kroz imena, razne ostatke ili kroz narodne tradicije i običaje. Najteže su se mogli sačuvati spomenici raznih kultura, a ovaj predeo je po svojoj plodnosti i ravnom poloćaju uvek bio privlačan za naseljavanje. U brdskim predelima bila su utvrđenja, manastiri, crkve i kule i to vrlo često na teško pristupačnim mestima, ali u ovom ravničarskom delu spomenici i ostaci su vrlo često uklanjani, tako da je ostalo manje tragova i samo su se očuvala neka obeležja starog života.
U selu Vrelo, deo sela se zove Staro Vrelo, što ukazujeda je to najstariji deo sela. Oko današnjih manastira i crkava ima dosta starih grobova ili čitavih grobalja. Manastirine i crkvine su ostaci žitelja pravoslavne vere i pripisuju se stanovništvu naše narodnosti. Postoje i crkvine u Lisom Polju, Sovljaku i Lončaniku koje se pripisuju katoličkom stanovništvu. Sa južne strane dokmirske crkve nalazi se ukrašen stećak, za koji se ni danas ne zna iz kog je vremena i čiji je. Po nekim pričama, radi se o vojskovođi koji je, po nalogu Papstva, vodio borbe protiv jeretika bogumila (patareni, katari), koji su imali uporišta od Bosne do Bugarske. Krstaški rat protiv njih vođen je u isto vreme i u Južnoj Francuskoj, a radi se o periodu između XII i XIV veka. Rozeta i mač koji ukrašavaju spomenik govore da je tu sahranjen pripadnik viteškog reda templara. Nekada su pored crkve sahranjivani sveštenici, crkveni ktitori i u narodu poznate ličnosti. Krajem XVIII veka u Dokmiru je, pri tadašnjem manstiru, postojala kamenorezačka i slikarska škola čiji đaci su učili izradu ikona i spomenika Ikonostasi stepanjske i dokmirske crkve delo su ruku ovih đaka. Često se pored puta nalaze pojedini spomenici iz ranijeg ili novog doba. U selu Novaci nalazi se Beleg sa spomenikom gde je sahranjen neki zaslužni Tamnavac, koji se istakao u borbi protiv Turaka. U Brgulama je bila takozvana Madžarska Čaršija do Radljeva na Ploštanici, na mestu gde su Popovića kuća. To je obradivo polje u kome su se plugom i motikom našli mnogi predmeti od gvožđa, oružje i alat. Dosta je i crkvina u ovoj oblasti, tako da se pored njih i danas vrše verska činodejstva ili održavaju sabori. Pominje se da je postojao katolički manastir u Lisom Polju. Ostataka porušenih crkava ima u Vrelu, Novacima, Brgulama, Radljevu, Sovljaku, Takovu, Tularima, Čučugama, itd. Za crkvu u Stublenici postoji predanje da je bila na Povalijama i da su na Uskrs za vreme službe i pop i đaci i sav prisutan narod utonuli u zemlju. U nekim selima je prema narodnom predanju i istoriji, bilo bojeva između raznih neprijatetljskih vojski. U Prvomi Drugom srpskom ustanku bilo je nekoliko ratnih poprišta na teritoriji naše opštine. Tako je 4. aprila 1806. bila jedna bitka na Avali u Čučugama, gde je Jovan Nenadović dočekao i potukao Džoru Osmana, turskog vojskovođu. Naš kraj je bogat ostacima prošlosti, od kojih mnogi još nisu ugledali svetlo dana.
Copyright 2007. All Rights Reserved.  |
