Veliki srpski filosof i istoričar rođen je 1862. na Ubu, a umro 1905. u Beogradu. Završio je istorijsko-filološki odsek Velike škole u Beogradu. Godine 1884. postaje nastavnik u gimnaziji u Užicu, gde je predavao francuski jezik, istoriju i filozofsku propedeutiku (uvod u filozofiju). Sledeće godine učestvuje u srpsko–bugarskom ratu, kao četni komesar. 1889. godine polaže profesorski ispit sa temom "Uticaj Istoka na civilizaciju evropskih naroda".

Često je po nalogu prosvetnih vlasti menjao mesto službovanja (Niš, Čačak, Užice, Kragujevac, Šabac) da bi na kraju 1902. došao u Beograd, gde umire 1905. godine kao profesor Prve beogradske gimnazije.

Ceo Kneževićev život bio je obeležen krajnjom nemaštinom, trošenjem u tegobnom radu da bi se izdržavao tokom školovanja, mukotrpnim profesorskim položajem i brigom i za svoju i porodicu svoga brata, čestim premeštanjem iz jedne u drugu gimnaziju (iz Užica u Niš, Čačak, Kragujevac, ponovo Čačak i Šabac), nedostatkom potrebnih sredstava za istraživački i prevodilački rad, što mu je, uz stalno saplitanje iz akademskih krugova, onemogućilo da se profesionalno izgradi i za života dobije potrebno priznanje naučnika i mislioca.

O tome najbolje svedoči i zakasnelo priznanje Jovana Skerlića koji je u nekrologu ovom filozofu, potomku kneza Iva od Semberije zapisao: " Smrt njegova probudila je pozne simpatije kod šire publike, kao što to kod nas redovno biva..." Čuveni srpski kritičar je primetio, osvrćući se na ukupnu duhovnu pojavu njegovu, i naročito na njegove Misli, koje su pokazanom "visinom misli i književnim izrazom" zauzele "odelito i časno mesto u srpskoj književnosti" da je Kneževićev stvaralački lik "lirika intelekta i apoteoza misli".

I akademski krut Kneževićev zemljak, tada uticajni univerzitetski filozof, Brana Petronijević škrto je zabeležio da je mislilac "ostavio traga za sobom", svrstavši ga među retke umne ljude u kratkoj istoriji filozofije kod Srba. Ni to pa ni činjenica da je tek poslednje tri godine života proveo u srpskoj prestonici, gde je zbog ukupnog prevodilačkog i naučnog rada bio postavljen za profesora prestižne Prve beogradske gimnazije, člana Glavnog prosvetnog saveta i drugog urednika Srpskih novina (konačno čak i odlikovan!), nije pomoglo da se barem donekle umanji nepravda prema ovom izuzetnom čoveku, koji će tek po smrti dobiti priznanje koje je celog života očekivao. Čak ni tada protivnici ga nisu ostavljali na miru, jer pošto su zauzeli katedru za istoriju novog veka, u koju je Knežević polagao sve svoje nade, obrušili su na delo misliočevo, pravdajući time netrpeljivost prema njemu za života.

Sva dela B. Kneževića su samo varijacije nekoliko glavnih teza koje se u osnovi nisu menjale od užičkog perioda do smrti. U njima on izlaže svoju sintetičku filozofiju prirode (kosmosa) i društva, odnosno celokupnu kosmologiju, ontologiju, antropologiju, etiku i estetiku. Epistemološko težište mislilaštva B. Kneževića počiva na njegovom uverenju da je istorija najviša filozofija, bilo da je reč o evolutivnom razvijanju prirode i celokuipne stvarnosti, ili nastanku čoveka i društva, koji su deo sveta panistoristički prikazanog u jedinstvu ontološkog i aksiološkog. Pri tom, iako je imao dodira sa monističkom i deističkom metafizikom (najbliže Spinozi), Knežević je jasno povlačio materijalistički i pozitivistički kurs svoje filozofije. Zapravo su oba ova aspekta bila u funkciji stvaranja grandioznog filozofskog sistema, sadržajnog i koherentnog, koji zbog filozofovog kratkog stvaralačkog veka nije mogao biti dosledno ostvaren.

Gradska bibloteka na Ubu danas nosi njegovo ime.

Komentari (4)

...
napisao radoslav, 13.04.2009. 18:13

ako neko zna gdje mogu da downloudujem djelo Bozidara Knezevica Principi istorije ili bilo kojie drugo djelo da javi na Ova email adresa je zašticena od spam robota, nije vidljiva ako ste iskljucili Javascript Hvala

Aforizmi
napisao Stefan, 11.10.2007. 15:24

Čovekovo je da radi i misli;
da li će uraditi, smisliti, uspeti, to nije njegovo.

Što su niži život i duša,
što su život i smrt bliži jedno drugom,
lakše je i živeti i umreti.

Ne grešiti, to je vrlina životinja;
prava čovekova vrlina jeste moći grešiti, ali ne hteti grešiti;
otud samo razum može donositi pravu vrlinu.

Današnje lažno društvo liči na biblioteku
u kojoj su knjige raspoređene ne po unutarnjoj vrednosti,
nego po formatu i povezu.

...
napisao StefAnT, 01.10.2007. 20:55

Istorijski događaji - hronologija koju je napisao Božidar Knežević


Nastala je na prelasku iz 19. u 20. vek. Objavljena je, po svemu sudeći, 1900. godine. (Na knjizi, naime, nije zapisana godina njenog štampanja, ali postoji naznaka da je to "drugo izdanje" što svakako znači da je taj pregled važnijih svetskih zbivanja u istom ili sličnm vidu negde već publikovan, samostalno, kao knjiga, ili u periodici u nastavcima.) Među najznatnije događaje u svetu i u našem narodu Knežević je ubeležio i poneke iz Valjevskog kraja. To su:

23. januar 1804 - Fočić Mehmed aga pogubio srpske knezove Aleksu Nenadovića (r. 1743) i Iliju Birčanina (r. 1764).
29. januar 1804 - poginuo od dahija Hadži Ruvim, jedan od prvaka u srpskom prvom ustanku.
15. februar 1804 - prota Matija Nenadović počinje u svom kraju dizati ustanak na Turke.
16. april 1804 - bitka kod Čokešine između Srba i Turaka u kojoj su pali braća Nedići.
14. septembra 1826 - rođen Ljub. Nenadović (umro 21. januara 1895), srpski pesnik i putopisac.
29. novembar 1854 - umro prota Matija Nenadović (r. 1777), jedan od prvaka u I i II srp. ustanku, državnik i pisac ("Memoari").

Sudbina
napisao Stef, 22.09.2007. 18:02

Ovaj čovek kao da je sledio sudbinu svog pretka, Ivana Kneževića - Kneza Ive od Semberije. Tekst je preuzet sa sajta www.sabac.org :

Knez Ivo od Semberije, ili Knez prekodrinski, kako su ga zvali, rođen je u semberijskom selu Dvorovima 1760. godine, u kneževskoj porodici. Postao je knez po nasleđu već kad je imao 20 godina.
Bio je čovek plemenitog srca, o čemu svedoči sledeći događaj. U maju 1806. godine, u jadarsko selo Dobrić upao je Kulin-kapetan, pobio osamdesetak ljudi i odveo u zarobljeništvo oko 300 duša. Kad su prolazili preko Ivanove kneževine, ovog je ganulo ono što je video i ponudio je da roblje otkupi i spase zle sudbine. Za otkup, Kulin-kapetan je tražio 8.000 rušpija i Ivanu je ostavio rok od tri dana da novac sakupi.
O količini prikupljenog novca postoje dve verzije. Po prvoj, koju zastupa Milan Đ. Milićević, Ivan je uspeo da sakupi onoliko novca koliko je bilo potrebno za otkup polovine roblja; po drugoj, kako predanje kaže, on je uspeo da prikupi celokupnu sumu, ali su ga Turci osumnjičili da je novac dobio od Karađorđa, iz ustaničke Srbije, što bi značilo direktnu saradnju sa ustanicima.
Bilo kako bilo, Ivan je prebegao u Srbiju. No, u Mačvi ga je uhvatio poznati harambaša Hajduk Stanko iz Crne Bare, koji ga je vodao po šumama kraj Drine sve dok se nije otkupio.
Nastanio se u apcu. Imao je kuńu na KamiDŽku i stekao glas uglednog trgovca, a u Opͅtini je postao Dlan Savetodavnog odbora. Posebno se posvetio zbrinjavanju velikog broja izbeglica, koje su, za vreme Ustanka, pritiskale ͅ abac. Koristeći veliku nenaseljenost, planski ih je naseljavao po krčevinama i ispasištima Mačve i Pocerine i duž Save, sve do Beograda. Zahvaljujući tome, nastala su nova sela: Majur, Jevremovac, Zasavica, Ravnje, itd.
U periodu posle 1809. godine, Knez prekodrinski je, iz neutvrđenih razloga, naglo osiromašio i živeo u oskudici.
Posle propasti Ustanka, kao i većina ostalih, Knez Ivo je prešao u Srem, bez igde ičega. Nastanio se u selu Grabovcima, više Zemuna. Tu je imao jedno kljuse i taljige i tako je zarađivao hleb sebi i svojima. U sećanjima nekih meštana ostao je zapamćen kao Stari gospodin sluga.
U Srbiju se vratio oko 1820. godine i ponovo se nastanio u apcu, gde ga je knez MiloŅ postavio za Dlana ͅ abačkog suda. Kada je, zbog starosti, postao nesposoban za tu službu, prešao je na konak kod šabačkog episkopa Maksima. Jedno vreme, odmah po osnivanju 1837. godine, radio je kao domaćin u abańkoj polugimnaziji. Iz ovog vremena potḯe i njegov portret, rad poznatog slikara Georgija Bakalovḯa, koji se DŽuva u Narodnom muzeju u Beogradu.
Na konaku kod episkopa Maksima, Knez Ivo je ostao sve do svoje smrti, 12. jula 1840. godine. Uz skromnu svë́anost, episkop Maksim ga je sahranio o svom troͅku, na EabaDkom groblju, kod danaͅnjeg gradskog (velikog) parka.

Ime

Email

Internet sajt

Naslov

Komentar

Dodaj komentar